Software Testing - Web Testing (P2)
1. Server Performance and Loading
Web application có thể phục vụ hàng nghìn người dùng cùng lúc. Vì vậy, hiệu năng phía server trở thành một trong những yếu tố quyết định chất lượng của hệ thống.
Một website có giao diện tốt nhưng phản hồi chậm, xử lý yêu cầu không ổn định hoặc bị quá tải khi nhiều người truy cập đồng thời thì vẫn được xem là chưa đạt yêu cầu.
Khi thực hiện kiểm thử hiệu năng web, tester có thể áp dụng lại chu trình Performance Testing đã học trước đó, nhưng cần đặc biệt chú ý đến môi trường web.
1.1. Môi trường kiểm thử phải gần với thực tế
Một trong những yếu tố quan trọng nhất là xây dựng test environment càng gần với deployment environment càng tốt.
Nếu hệ thống thực tế sử dụng:
- cấu hình server mạnh hơn,
- database khác,
- network khác,
- hoặc số lượng user lớn hơn,
thì kết quả performance test trong môi trường kiểm thử có thể không phản ánh đúng tình trạng thực tế.
Do đó, môi trường kiểm thử càng sát production thì kết quả càng có giá trị.
1.2. User Scenario phải đúng
Performance Testing không chỉ đơn giản là tạo thật nhiều request.
Tester cần xây dựng các user scenario thực tế, ví dụ:
- người dùng đăng nhập,
- tìm kiếm sản phẩm,
- xem chi tiết,
- thêm vào giỏ hàng,
- thanh toán.
Nếu scenario không phản ánh đúng hành vi của người dùng thực tế, kết quả kiểm thử có thể không có nhiều ý nghĩa. Tài liệu nhấn mạnh rằng kiểm thử với scenario sai gần như không mang lại giá trị.
1.3. Tài nguyên server ảnh hưởng đến hiệu năng
Hiệu năng của server phụ thuộc nhiều vào:
- Processor.
- Disk.
- Memory.
Khi tải tăng, một trong những tài nguyên này có thể trở thành bottleneck.
Ví dụ:
- CPU tăng lên 100%.
- RAM gần đầy.
- Disk I/O tăng cao.
- Response time tăng mạnh.
Tester cần quan sát các yếu tố này thay vì chỉ nhìn vào thời gian phản hồi của website.
1.4. Kết quả test và thực tế luôn có độ lệch
Một điểm rất thực tế được tài liệu đề cập là luôn tồn tại khoảng chênh lệch giữa:
Performance trong môi trường test
và
Performance khi triển khai thực tế.
Nguyên nhân có thể đến từ:
- số lượng user thực tế,
- network,
- dữ liệu,
- cấu hình server,
- workload thay đổi.
Vì vậy, kết quả performance testing nên được xem là cơ sở đánh giá và dự báo, không nên coi là con số tuyệt đối.
2. Configuration and Compatibility Testing
Một trong những đặc điểm hấp dẫn nhất của web application là người dùng có thể truy cập từ rất nhiều thiết bị và nền tảng khác nhau.
Nhưng chính điều này cũng tạo ra một bài toán kiểm thử lớn.
Website có thể hoạt động tốt trên:
Chrome + Windows
nhưng gặp lỗi trên:
Safari + macOS
hoặc:
Mobile + màn hình nhỏ
Configuration and Compatibility Testing giúp xác minh rằng website vẫn hoạt động và hiển thị đúng trong nhiều môi trường khác nhau.
2.1. Hardware Platform
Tester cần kiểm tra website trên nhiều loại thiết bị:
- PC.
- Mobile.
- Tablet hoặc các thiết bị tương tự.
Cần xác minh:
- website có hiển thị đúng không,
- chức năng có hoạt động không,
- website có tương tác đúng với phần mềm chạy trên thiết bị không. 10. Web Testing
2.2. Browser và Browser Version
Đây là một trong những phần quan trọng nhất của Web Compatibility Testing.
Website cần được kiểm tra trên:
- Chrome.
- Firefox.
- Edge.
- Safari.
- Các version khác nhau của từng browser.
Tester cần trả lời:
- Website có hoạt động đúng trên từng browser không?
- Giao diện có giống nhau không?
- Một số browser feature có làm thay đổi hành vi của website không? 10. Web Testing
Một website “chạy được” chưa chắc đã “hiển thị đúng”.
2.3. Browser Plug-ins và Extensions
Một số website phụ thuộc hoặc tương tác với:
- plug-in,
- extension,
- add-on.
Tester cần kiểm tra xem những thành phần này có:
- hoạt động đúng,
- gây xung đột,
- hoặc ảnh hưởng đến chức năng website hay không.
2.4. Browser Options
Các tùy chọn của browser cũng có thể ảnh hưởng đến website.
Ví dụ:
- JavaScript disabled.
- Cookie disabled.
- Pop-up blocked.
- Privacy settings thay đổi.
Tester cần xem xét liệu những option đó có làm thay đổi cách website hoạt động hay không. 10. Web Testing
3. Resolution, Color Depth và Text Size
Website không chỉ chạy trên nhiều browser mà còn trên rất nhiều loại màn hình.
Tester cần kiểm tra:
- nhiều độ phân giải khác nhau,
- nhiều kích thước màn hình,
- nhiều mức color depth,
- text size khác nhau. 10. Web Testing
Một số tình huống đáng kiểm tra:
- màn hình nhỏ,
- độ phân giải thấp,
- font rất lớn,
- font rất nhỏ.
Mục tiêu là đảm bảo layout không bị:
- vỡ,
- chồng lấn,
- mất nội dung,
- hoặc khó sử dụng.
3.1. Network Speed
Tài liệu cũng đề cập đến tốc độ modem, tức là về bản chất chính là chất lượng kết nối mạng.
Tester cần kiểm tra website trong các điều kiện mạng khác nhau:
- nhanh,
- chậm,
- không ổn định.
Điều này giúp đánh giá khả năng website hoạt động trong điều kiện thực tế đa dạng. 10. Web Testing
4. Usability Testing cho Website
Website thường chứa rất nhiều thông tin và được sử dụng bởi người dùng trên toàn thế giới.
Do đó, ngoài việc hoạt động đúng, website còn phải:
- dễ hiểu,
- dễ sử dụng,
- dễ điều hướng. 10. Web Testing
Các kỹ thuật Usability Testing đã học trước đó vẫn áp dụng được, nhưng trong môi trường web cần chú ý thêm một số yếu tố đặc trưng.
4.1. Layout và Page Elements
Tester cần xem xét:
- Các element có di chuyển đúng khi resize không?
- Trang có quá dài và phải scroll quá nhiều không?
- Nội dung quan trọng có nằm ở khu vực dễ nhìn không?
- Navigation có nằm ở vị trí thuận tiện không? 10. Web Testing
Người dùng thường quyết định rất nhanh việc tiếp tục hay rời khỏi một website, nên bố cục cần hỗ trợ họ tìm thông tin nhanh.
4.2. Link Color
Tài liệu đề cập đến việc phân biệt link đã truy cập và chưa truy cập bằng màu sắc.
Ví dụ:
- link chưa xem: màu xanh,
- link đã xem: tím hoặc đỏ. 10. Web Testing
Mục tiêu là giúp người dùng biết mình đã đi qua những trang nào.
Điểm quan trọng không phải nằm ở màu cụ thể, mà là tính nhất quán và khả năng nhận biết trạng thái của link.
5. Nội dung lỗi thời và Download Time
Website thường xuyên thay đổi nội dung.
Tester cần kiểm tra:
- Có thông tin lỗi thời không?
- Nội dung có còn phù hợp không?
- Trang tải có quá lâu không? 10. Web Testing
Tài liệu đưa ra các mốc phản hồi liên quan đến trải nghiệm người dùng:
- khoảng 0.1 giây: người dùng cảm thấy hệ thống phản hồi gần như ngay lập tức.
- khoảng 1 giây: luồng suy nghĩ của người dùng vẫn không bị gián đoạn.
- khoảng 10 giây: người dùng bắt đầu mất hứng thú. 10. Web Testing
Các con số này giúp minh họa rằng performance và usability có mối quan hệ rất chặt chẽ.
6. Navigation và Orphan Pages
Một website tốt cần giúp người dùng biết:
- mình đang ở đâu,
- có thể đi đâu,
- và làm thế nào để quay lại.
Tester cần kiểm tra:
- navigation có đủ hỗ trợ không,
- có orphan page không,
- website address có dễ đọc và dễ nhớ không,
- việc sử dụng frame có phù hợp không. 10. Web Testing
Orphan page đặc biệt nguy hiểm vì trang tồn tại nhưng người dùng không thể tìm thấy nó thông qua navigation thông thường.
7. Web Testing Tools
Khi số lượng page, link, form và configuration tăng lên, việc kiểm thử hoàn toàn bằng tay trở nên rất tốn thời gian.
Vì vậy tester có thể sử dụng công cụ để hỗ trợ một số hoạt động. Tài liệu chia các công cụ Web Testing thành một số nhóm chính:
- Link Checker.
- HTML Validation.
- Record/Playback.
- Load Testing.
- Test Management.
7.1. Link Checker và HTML Validation
Link Checker giúp phát hiện:
- broken link,
- invalid URL,
- link không còn tồn tại.
HTML Validation giúp kiểm tra cấu trúc markup có tuân thủ quy tắc hay không.
Trong tài liệu có đề cập một số công cụ như SiteRuler, Web Link Validator và W3C Validator. 10. Web Testing
Điểm quan trọng không phải là nhớ tên công cụ, mà là hiểu mục đích sử dụng của từng nhóm tool.
7.2. Record/Playback Tools
Record/Playback Tools cho phép ghi lại thao tác người dùng rồi chạy lại tự động.
Ví dụ:
Login → Search → Select → Submit
Thay vì tester thực hiện thủ công hàng chục lần, công cụ có thể chạy lại flow đó nhiều lần.
Loại tool này phù hợp với:
- Regression Testing.
- Functional Testing.
- Repetitive Testing.
7.3. Load Testing Tools
Load Testing Tools được sử dụng để mô phỏng nhiều user truy cập cùng lúc.
Chúng hỗ trợ đo:
- response time,
- throughput,
- error rate,
- khả năng chịu tải.
Nhóm công cụ này đặc biệt quan trọng với web application vì server thường phải xử lý rất nhiều request đồng thời.
7.4. Test Management Tools
Test Management Tools giúp tổ chức:
- test case,
- test execution,
- defect,
- result,
- report.
Khi dự án lớn, việc quản lý bằng file đơn lẻ trở nên khó kiểm soát. Công cụ quản lý test giúp toàn bộ hoạt động kiểm thử có tính hệ thống hơn.
8. Client-side và Server-side trong Web Testing
Cuối bài, tài liệu quay lại một ý rất quan trọng: Web Testing có thể chia thành hai phía.
Client-side Testing
Tập trung nhiều hơn vào:
- hiển thị,
- giao diện,
- text,
- graphic,
- form,
- interaction,
- compatibility.
Server-side Testing
Tập trung nhiều hơn vào:
- chức năng xử lý,
- performance,
- loading,
- security. 10. Web Testing
Hai phía này cần được kiểm thử cùng nhau vì trải nghiệm người dùng cuối phụ thuộc vào toàn bộ hệ thống chứ không chỉ một phía.
Tổng kết Phần 2
Phần 2 mở rộng Web Testing từ việc kiểm thử từng thành phần web page sang việc đánh giá toàn bộ môi trường vận hành của website.
Có thể ghi nhớ nhanh:
| Nội dung | Câu hỏi chính |
|---|---|
| Server Performance & Loading | Website chịu tải tốt không? |
| Configuration & Compatibility | Website chạy tốt ở nhiều môi trường không? |
| Usability Testing | Người dùng có dễ sử dụng không? |
| Web Testing Tools | Có thể kiểm thử hiệu quả hơn bằng công cụ nào? |
Nếu Phần 1 trả lời:
“Trang web có hoạt động đúng không?”
thì Phần 2 mở rộng thành:
“Trang web có hoạt động tốt, ổn định và dễ sử dụng trong nhiều điều kiện thực tế hay không?”
Tóm lại, Web Testing không phải là một kỹ thuật riêng biệt hoàn toàn mới. Gần như mọi kỹ thuật đã học trước đó đều có thể được tái sử dụng cho web; vấn đề cốt lõi vẫn là chọn kỹ thuật phù hợp với test requirements.
- 5 Proven Strategies to Conquer B1 Sentence Transformation
- Đa hình (polymorphism) trong C++
- Effective Strategies for Developing Natural English Pronunciation among University Students
- Kĩ năng tự học của sinh viên năm nhất
- TỔNG QUAN PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ ỨNG DỤNG CỦA PHÂN TÍCH TRẮC LƯỢNG THƯ MỤC (BIBLIOMETRICS) TRONG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC HIỆN ĐẠI

