Tăng trưởng kinh tế là quá trình nền kinh tế gia tăng khả năng sản xuất hàng hóa và dịch vụ theo thời gian, qua đó làm tăng GDP và cải thiện mức sống. Lịch sử kinh tế cho thấy nhiều quốc gia có thu nhập thấp có thể bắt kịp các quốc gia giàu có nếu duy trì được tốc độ tăng trưởng cao trong thời gian dài. Tuy nhiên, để bắt đầu và duy trì tăng trưởng hiện đại, một quốc gia cần có nền tảng thể chế phù hợp và sử dụng hiệu quả các nguồn lực.

Các thể chế quan trọng thúc đẩy tăng trưởng bao gồm quyền sở hữu được bảo vệ, hệ thống bằng sáng chế và bản quyền, các tổ chức tài chính hiệu quả, giáo dục rộng rãi, thương mại tự do và hệ thống thị trường cạnh tranh. Quyền sở hữu rõ ràng giúp cá nhân và doanh nghiệp yên tâm đầu tư vì tài sản và lợi nhuận được pháp luật bảo vệ. Bằng sáng chế và bản quyền tạo động lực tài chính cho các nhà phát minh và doanh nghiệp nghiên cứu, đổi mới công nghệ. Hệ thống tài chính như ngân hàng, thị trường chứng khoán và trái phiếu giúp chuyển tiền tiết kiệm thành nguồn vốn đầu tư. Giáo dục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, vừa tạo ra những người có khả năng phát triển công nghệ mới, vừa giúp người lao động sử dụng công nghệ hiệu quả. Thương mại quốc tế thúc đẩy chuyên môn hóa, mở rộng thị trường và tạo điều kiện cho công nghệ, kiến thức được lan tỏa giữa các quốc gia. Trong khi đó, thị trường cạnh tranh sử dụng giá cả và lợi nhuận như những tín hiệu giúp doanh nghiệp quyết định sản xuất, đầu tư và phân bổ nguồn lực.

Bên cạnh thể chế, tốc độ tăng trưởng kinh tế chịu ảnh hưởng trực tiếp nhiều yếu tố, gồm các yếu tố phía cung, các yếu tố phía cầu và một yếu tố về hiệu quả. Các yếu tố phía cung là tài nguyên thiên nhiên, nguồn nhân lực, hàng hóa tư bản và công nghệ. Sự gia tăng về số lượng và chất lượng của các yếu tố này làm mở rộng khả năng sản xuất và GDP tiềm năng. Tài nguyên thiên nhiên cung cấp các đầu vào cho sản xuất; nguồn nhân lực quyết định số lượng và chất lượng lao động; hàng hóa tư bản như máy móc, nhà xưởng và cơ sở hạ tầng làm tăng năng lực sản xuất; còn tiến bộ công nghệ giúp nền kinh tế tạo ra nhiều sản lượng hơn với cùng một lượng nguồn lực.

Tuy nhiên, khả năng sản xuất tăng lên chưa đủ để bảo đảm tăng trưởng thực tế. Tổng chi tiêu của hộ gia đình, doanh nghiệp và chính phủ phải đủ lớn để hấp thụ lượng hàng hóa và dịch vụ được sản xuất thêm. Nếu tổng cầu không đủ, doanh nghiệp có thể giảm sản xuất, đầu tư và tuyển dụng, khiến một phần năng lực sản xuất không được sử dụng. Vì vậy, yếu tố phía cầu có vai trò kết nối giữa năng lực sản xuất và sản lượng thực tế.

Cuối cùng, nền kinh tế phải sử dụng các nguồn lực hiệu quả. Hiệu quả sản xuất đòi hỏi hàng hóa và dịch vụ được tạo ra với chi phí thấp nhất có thể, trong khi hiệu quả phân bổ đòi hỏi nguồn lực được sử dụng để sản xuất những hàng hóa và dịch vụ mang lại lợi ích cao nhất cho xã hội. Một nền kinh tế có nhiều vốn, lao động và công nghệ nhưng sử dụng nguồn lực lãng phí vẫn khó đạt được mức tăng trưởng tối đa.

Như vậy, tăng trưởng kinh tế là một quá trình năng động, trong đó thể chế, các yếu tố cung, cầu và hiệu quả có mối quan hệ chặt chẽ. Thể chế tốt tạo động lực cho tiết kiệm, đầu tư và đổi mới; đầu tư làm tăng vốn và năng lực sản xuất; giáo dục và công nghệ nâng cao năng suất; thị trường và thương mại giúp phân bổ nguồn lực; trong khi tổng cầu đủ lớn và việc sử dụng nguồn lực hiệu quả giúp nền kinh tế khai thác được năng lực sản xuất. Sự kết hợp của các yếu tố này tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế bền vững trong dài hạn.